Is het land van de rum, dans en sigaren maar ook van het communisme. De hoofdstad is Havana.
Cuba, een republiek in het Caribisch gebied, ligt ongeveer 180 kilometer ten zuiden van de Verenigde Staten, voor de kust van Florida. Het land bestaat uit twee grote eilanden, Cuba en Isla de la Juventud, evenals talloze kleinere eilandjes. Sinds 1902 is Cuba onafhankelijk van Spanje. Met een totale oppervlakte van 110.860 km² strekt het eiland zich uit over ongeveer 1.250 km.
In 1959 veranderde een revolutie onder leiding van Fidel Castro en Che Guevara het land voorgoed. Sindsdien is Cuba een socialistische staat met slechts één legale politieke partij: de Communistische Partij van Cuba. Hoewel de Cubaanse grondwet vrijheid van meningsuiting garandeert, bestaan er wetten die de nationale veiligheid beschermen en vijandige propaganda verbieden.
Deze revolutie leidde indirect tot het handelsembargo dat de Verenigde Staten tegen Cuba instelden en de Cuba-crisis in de vorige eeuw veroorzaakte. Het jarenlange politieke en economische isolement heeft de modernisering van Cuba vertraagd, waardoor de bijzondere sfeer van het koloniale verleden bewaard is gebleven.
De binnenlanden van Cuba zijn prachtig en herbergen de bekende tabaksplantages en sigarenfabrieken. Binnen de grenzen van Cuba liggen verschillende nationale parken, waaronder de Viñalesvallei in het westelijke deel van het land, in de regio Pinar del Río. Deze vallei wordt beschouwd als een van de mooiste natuurparken van Cuba.
Een rechtstreekse vlucht vanuit Nederland naar Cuba duurt ongeveer tien uur. De reisafstand vanaf Nederland is ongeveer 7.864 kilometer, en het vliegtuig is de enige optie om Cuba te bereiken.
Geschiedenis
In 2009 nam president Obama enkele stappen om de sancties tegen Cuba te versoepelen. Dit maakte het voor Cubaanse Amerikanen mogelijk om hun familie op Cuba te bezoeken en geld naar hen over te maken. Een jaar eerder had president Obama een verrassende aankondiging gedaan: na 56 jaar vijandige relaties wilde hij het embargo dat Cuba isoleerde afschaffen. Deze stap wekte wereldwijde interesse in Cuba, wat leidde tot volle hotels en een tekort aan huurauto’s, zelfs in het laagseizoen.
Ondanks de vooruitgang zijn er nog steeds uitdagingen. Cuba en de VS onderhandelen over vlucht- en bootverkeer, en hoewel een akkoord in zicht is, is het onwaarschijnlijk dat Havana de komst van een cruiseschip in de nabije toekomst efficiënt kan afhandelen. Hoewel er achter de schermen veel gebeurt, zijn de bescheiden voorzieningen overbelast en zijn er talloze obstakels die de ontwikkeling belemmeren.
Cuba’s inkomsten komen voornamelijk uit drie bronnen. De belangrijkste bron is de export van medisch en onderwijzend personeel. Vijftigduizend artsen en verpleegkundigen werken in het buitenland en genereren vanuit dertig landen de helft van de deviezen. Toerisme en overschrijvingen van de één à twee miljoen Cubanen in het buitenland staan op de tweede en derde plaats, beide goed voor ongeveer 2,5 miljard dollar per jaar.
Op 20 juli 2015 heropenden de VS en Cuba na meer dan vijftig jaar hun ambassades in elkaars hoofdstad. Ook werden de economische sancties versoepeld en werd reizen makkelijker. De impact van deze veranderingen moet nog blijken.
In december 2015 vond de zesde ronde van onderhandelingen plaats tussen Cuba en de Europese Unie over een Akkoord over politieke dialoog en samenwerking. Fernandez, vergezeld door de Cubaanse ambassadeur, benadrukte dat de discussies in een constructieve sfeer en met wederzijds respect voor de soevereiniteit van beide partijen waren verlopen. Hij uitte tevredenheid over de vooruitgang, maar erkende dat er nog verschillende werkpunten waren.
Ligging en klimaat
Cuba, gelegen tussen de Atlantische Oceaan en de Caribische Zee, geniet van een tropisch klimaat. De gemiddelde temperatuur varieert tussen de 24 en 30°C overdag, met een nachttemperatuur van rond de 21°C. Juli en augustus zijn de warmste maanden, gekenmerkt door hoge luchtvochtigheid. Dagelijks rond 18.00 uur valt er een bui van ongeveer een half uur, die in het regenseizoen kan uitgroeien tot een flinke stortbui.
Naast de prachtige witte stranden en azuurblauwe wateren biedt Cuba een rijke natuur en cultuur. Het eiland is bezaaid met gebergten, suikerrietvelden, citrus- en tabaksplantages. Ook het bruisende uitgaansleven en de fascinerende geschiedenis, die duidelijk zichtbaar is in de koloniale architectuur, dragen bij aan de unieke charme van Cuba. Door het jarenlange politieke en economische isolement is de modernisering van het land echter achtergebleven, waardoor je er nog steeds de bijzondere sfeer van het koloniale verleden kunt proeven.
Enkele steden in Cuba zijn;
Havana, Trinidad, Pinar del Rio, Varadero, Santiago de Cuba, Santa Clara en Bayamo.
Tijdens onze rondreis bezoeken we ook enkele steden die op de werelderfgoedlijst van de UNESCO staan. Hier ervaar je het authentieke karakter van het land. De Spaans koloniale steden Trinidad, Santiago de Cuba en Oud Havana nemen je mee terug naar de jaren vijftig.
Het straatbeeld van Cuba wordt al jaren bepaald door de oude Amerikaanse auto’s die er rondrijden. Sinds 1959 was het voor Cubanen verboden om een nieuwe auto te kopen, waardoor ze er alles aan deden om de bestaande auto’s zo lang mogelijk te laten rijden.
Helaas verandert dit beeld nu, aangezien het tegenwoordig wel is toegestaan om een nieuwe auto te kopen. Het zal echter nog vele jaren duren voordat alle auto’s in het land vervangen zijn door nieuwe, omdat veel Cubanen zich dat niet kunnen veroorloven. Door de zwoele salsamuziek, Cubaanse sigaren, mojito’s, prachtige koloniale gebouwen en oldtimers waan je je hier nog steeds in die tijd.
De bevolking
Ruim 11 miljoen inwoners bestaat voornamelijk uit blanken en Afro-Cubaanse origine (zwarten, mestiezen en mulatten). De meeste Cubanen wonen in de steden, waarvan ca. 2,3 miljoen in Havana. Cubanen zijn zeer gastvrij en vriendelijk en vinden het leuk om een gesprek met toeristen aan te knopen. De taal kan soms een barrière vormen, aangezien de meeste Cubanen slecht Engels spreken. De officiële taal is Spaans.
OnderwijsHet land heeft een voorbeeldig onderwijssysteem, een belangrijke erfenis van de Revolutie. Net als de gezondheidszorg is ook het onderwijs, van basis- tot hoger universitair niveau, volledig kosteloos voor alle Cubanen. De kwaliteit is geworteld in het fundamentele principe van de revolutie, zoals Fidel Castro het verwoordde: “Zonder onderwijs geen vrijheid.”Hoe ziet het Cubaans onderwijs eruit?
De leerplicht is van 6 tot 15 of 16 jaar (einde voortgezet onderwijs). Basisonderwijs is 6 jaar.
Voortgezet onderwijs is verdeeld in;
- basis voortgezet onderwijs’;aan eind kiezen tussen voorbereidend universitair onderwijs en technisch onderwijs.
- voorbereidend universitair voortgezet onderwijs; afronden worden beloond met de ’Bachillerato’(Bachelorgraad) zij hebben recht op toegang tot de universiteit.
Technisch onderwijs
is verdeeld in twee niveaus: geschoolde werker en mid-level technicus.
Succesvolle afronding van beide niveaus geeft recht op toegang tot de technische universiteit.
Universiteit
Er zijn nu ongeveer 47 universiteiten en circa 300.000 studenten. Meer dan de helft van de studenten tussen de 18 en 24 jaar studeert aan de universiteit.
Hoe wordt kwalitatief onderwijs gegarandeerd?
Het gemiddeld aantal leerlingen per leraar is 13,5 voor het basisonderwijs en gemiddeld 15 voor andere onderwijsniveaus.
Er wordt les gegeven in kleine groepen van maximaal twintig studenten.
Examens
zijn centraal georganiseerd. Al in het begin van de opleiding worden theorie en praktijk voortdurend verweven. Na hun studie hebben studenten dus al voldoende werkervaring. Docenten worden opgeleid in de centrale universiteiten.
Er wordt niet met quota gewerkt,
Cuba gaat er vanuit, dat er nooit genoeg professionals kunnen zijn. Er zijn in Cuba bijvoorbeeld 60.000 artsen, waarvan een deel werkt in ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en Afrika.
Een rapport van de UNESCO in 1998, toonde het hoge niveau van het Cubaanse onderwijs aan.
Lijden studenten onder het embargo?
De blokkade, meer dan alleen een embargo, treft iedereen. De economische moeilijkheden belemmeren de renovatie van schoolgebouwen en de aanschaf van lesmateriaal. Voor studenten vormt vooral de beperkte toegang tot moderne informatica een groot probleem. Er zijn te weinig computers en internet is alleen beschikbaar via een dure en trage satellietverbinding, die door de blokkade niet verbeterd kan worden.
De revolutie
In de hoofdstad Havana zijn nog veel plekken te vinden die herinneren aan de revolutie en op het ministerie van binnenlandse zaken is een grote beeltenis te zien van Che Guevara.
WI-FI
Het was lange tijd verboden voor Cubanen om toeristische plekken te bezoeken of in hotels te verblijven. De laatste jaren is er echter een verschuiving in het inkomen en kom je steeds vaker Cubanen tegen in hotels. Als toerist krijg je weinig mee van de communistische aard van het land. Kijk je echter verder, dan zie je duidelijke tekenen ervan. Zo is internetgebruik verboden voor Cubanen en zijn bijna alle bedrijven in staatsbezit of mede-eigendom van de staat. Leuk om te zien zijn de geleidelijke veranderingen, zoals de WIFI-spots hier en daar, waar het dan ook gezellig druk is. Dit is een soort intranet dat alleen toegankelijk is voor Cubanen binnen Cuba.
Spoorwegnet
Het spoorwegnetwerk strekt zich uit over 12.654 kilometer, waarvan 60% wordt gebruikt voor de suikersector en 40% voor openbaar vervoer. Een 1144 kilometer lange weg loopt van Pinar del Rio naar Santiago, met een aftakking naar de hoofdstad. Het totale wegennetwerk is 20.000 kilometer lang.
Alle spoorwegovergangen zijn onbewaakt en worden vooraf aangegeven door een waarschuwingsbord. Ongeacht de frequentie van treinverkeer, mogen deze overgangen niet sneller dan stapvoets worden gepasseerd. Meestal zijn ze uitgerust met het stopbord “pare”, wat stoppen verplicht stelt. Elke spoorwegovergang vormt een uitdaging voor automobilisten.
Ze liggen vaak lager of hoger dan de weg, de weg ervoor zit vol gaten, of het wegdek tussen de spoorrails is verdwenen. Onze chauffeur stopte natuurlijk ook!
Het wegennet op Cuba
Als we verder reizen, zullen we ongetwijfeld met soortgelijke situaties te maken krijgen. De wegen rond Havana zijn over het algemeen goed. De vier-, zes- en soms achtbaanswegen worden goed onderhouden, hoewel de belijning vaak ontbreekt of onzichtbaar is geworden. Op sommige plaatsen zijn de bermen opengehouden zodat het verkeer kan kruisen of oversteken. Op enkele plekken ontbreekt de berm helemaal, en het is een publiek (militair) geheim dat deze stukken weg, soms kilometers lang, in tijden van nood als start- en landingsbanen voor vliegtuigen kunnen dienen. Verlichting is schaars, met uitzondering van de tolweg naar Varadero.
Vanuit Havana lopen brede wegen westwaarts naar Pinar del Río en oostwaarts naar Varadero. De brede Autopista Nacional U loopt zuidoostwaarts voorbij Sancti Spíritus, en verder naar het oosten ligt een indrukwekkend stuk autopiste rond Santiago de Cuba. Ondanks de goede staat van de wegen is er weinig verkeer. Fietsers en voetgangers zijn toegestaan, en je komt soms fietsers tegen op de buitenbaan, tegen het verkeer in. Veel fietsers laten zich, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, door andere voertuigen trekken, vaak hangend aan een vrachtwagen die 70 kilometer per uur rijdt. Schuin oversteken is ook populair, dus wees alert.
Andere voertuigen gebruiken de snelwegen op hun eigen manier en volgens hun eigen regels. De meest rechtse baan is vaak de slechtste, waardoor mensen geneigd zijn op de linkerbaan te blijven rijden tot het echt niet anders meer kan. Ook overstekende paard en wagens of ossenkarren zijn geen uitzondering.
Cubanen toeteren graag en veel. De gemiddelde Cubaanse chauffeur rijdt vaak zo hard als mogelijk is, links en rechts inhalend. Hoewel er verkeersregels zijn op Cuba, worden deze vaak genegeerd vanwege de verlaten wegen, waardoor de snelheid al snel te hoog wordt. Bekeuringen voor te hard rijden worden zelden uitgedeeld.
Het is belangrijk om viaducten met matige snelheid te benaderen, omdat zich daaronder opstapplaatsen bevinden voor mensen die een lift willen. In de schaduw van het viaduct wachten ze op een lift of op het sein van de ‘yellow man’ dat ze aan de beurt zijn om in te stappen. De ‘yellow man’ (of ‘yellow jacket’) is een medewerker van het ministerie van BZ die bevoegd is om elke niet-particuliere auto aan te houden en de chauffeur te verplichten mensen mee te nemen. Particuliere auto’s hoeven namelijk geen wegenbelasting te betalen.
Langs de wegen verschijnen steeds meer stalletjes waar eten en drinken te koop is. Sommigen noemen dit ‘het begin van het kapitalisme’, maar de exploitanten hebben toestemming gekregen in ruil voor een te betalen belasting.
Casa Particulair.
In de binnenlanden en de steden kom je een Cubaanse variant van de bed&breakfast tegen, de Casa Particular. Alle toeristische voorzieningen in Cuba vallen onder het ministerie van toerisme. Het is voor Cubanen zonder een speciale vergunning verboden om toeristen in huis te nemen laat staan te laten overnachten. Zij die mogen verhuren herken je aan het bijgevoegde symbool
De hotels in Cuba moet je geen luxe verwachten in de meeste hotels wordt gerenoveerd!?!?!?!?!@#$%^&*(
De hotels in de kustregio van Cuba, zijn vaak grote luxe resorts waar je all-inclusief verblijft. Ook daar zijn we 2 nachten geweest maar dat voelde niet meer als Cuba voor mij.
Visum
Om Cuba te kunnen bezoeken moet je in het bezit zijn van een visum en een paspoort dat op de dag van vertrek uit het land nog minimaal zes maanden geldig is.
Er worden in Cuba geen stempels in je paspoort gezet. Dit om eventuele toekomstige bezoeken aan de Verenigde Staten van Amerika te versoepelen. Ik doe hier foto bij van ons visum dit was in tweevoud voor heen en terug. De persoonsgegevens an de hand van het paspoort heb ik uiteraard weg gelaten.
De munteenheid
De munteenheid is de Peso. Hier bestaan twee varianten op: de eerste is de Cubaanse peso die alleen door de lokale bevolking mag worden gebruikt. Cubaanse pesos mogen niet in- of uitgevoerd worden. De tweede valuta is de zgn. ‘convertible peso’ (CUC), die door toeristen gebruikt dient te worden.
De CUC wordt in Cuba voornamelijk gebruikt voor het kopen van luxe goederen. Het is voor de Cubanen lastig om aan deze munteenheid te komen
Pinnen NEE
Het is in Cuba niet mogelijk om met je Nederlandse bankpas geld uit de muur te halen. Geld wisselen bij de bank met je paspoort anders geen geld!. En niet met zijn tweeën naar binnen.Dus voor je gaat gewoon bedenken hoeveel je ongeveer uit wilt geven en dat in EURO's meenemen
Creditcard
Niet alle worden geaccepteerd (bv. met American Express en Diner’s Club kun je in Cuba niet betalen). Voor het doen van betalingen kun je je creditcard alleen gebruiken bij sommige hotels en winkels. Je kunt de creditcard ook gebruiken voor geldopname, maar slechts op een klein aantal locaties in Havana en Varadero. Bovendien betaalt je een extra toeslag (ca. 13%) voor het gebruik van de creditcard. Houdt u er dus rekening mee dat het in Cuba niet mogelijk is geld op te nemen met een bankpas.
Zomer en Wintertijd
In zowel de zomer en wintermaanden is het tijdsverschil tussen Cuba en Nederland zes uur. In Cuba is het zes uur vroeger dan in Nederland. De zomertijd wijkt hier echter iets af en gaat in op de derde zondag van maart en duurt tot de laatste zondag van oktober. Hierdoor is het tijdsverschil tussen de derde zondag in maart en de laatste zondag in maart vijf uur. Laten we dit dus hebben meegemaakt raar hoor in die hitte ook nog ff de overgang naar wintertijd meemaken haha
Taal
De officiële taal op Cuba is Spaans en dit is voor de meeste Cubanen de enige taal die ze spreken. Alle de mensen die in de toeristenindustrie werkzaam zijn, spreken vaak ook wat Engels en een enkeling Duits. Het Engels dat hier door de inwoners gesproken wordt is vaak gebrekkig en niet heel erg gevarieerd.
Medische voorzieningen
Deze zijn op Cuba erg goed. In de toeristische gebieden, zijn medische hulpposten aanwezig die vierentwintig uur per dag geopend zijn. De gezondheidszorg is altijd één van de paradepaartjes van het land geweest. Het niveau van de medische voorzieningen is erg hoog en voor iedereen gelijk. De gezondheidszorg is voor de Cubanen gratis, maar toeristen moeten gewoon betalen.
Water
Kraanwater is drinkbaar maar niet erg lekker, het drinken ervan wordt afgeraden. De smaak en kwaliteit kan verschillen per regio. Je kunt het goed gebruiken om je tanden mee te poetsen.
Voltage
Er worden in Cuba twee soorten wandcontactdozen gebruikt. In sommige hotels worden de wandcontactdozen van 110 volt gebruikt en in andere van 220 volt. In sommige gevallen zal je dus gebruik moeten maken van een verloopstekker. De meeste nieuwe hotels maken gebruikt van 220 volt.
De vlag
Bestaat uit;
5 horizontale lijnen, twee witte en drie blauwe. Aan de hijszijde is een rode driehoek geplaatst met een witte vijfpuntige ster.
Deze vlag werd pas officieel in gebruik genomen op 20 mei 1902 (onafhankelijk van Spanje)
Omschrijving;
- De twee lijnen in de vlag van Cuba symboliseren de onafhankelijkheid van Cuba.
- De drie blauwe lijnen daarin tegen verwijzen naar de 3 historische provincies van Cuba: Oriental, Occidental en Central. Tevens symboliseert het blauwe ook de zee die om Cuba ligt.
- De rode driehoek met de witte vijfpuntige ster is een vrijmetselaarssymbool die staat voor broederschap, gelijkheid en vrijheid.
- De witte ster symboliseert de eenheid, onafhankelijkheid en zuiverheid van het volk en wordt in Cuba ook wel de Estrella Solitaria (“Eenzame Ster”) genoemd.
- De kleur rood verwijst naar het bloed dat voor de Cubaanse onafhankelijkheid is opgeofferd.
Religie
Ongeveer de helft van de bevolking van Cuba beschouwt zichzelf als niet godsdienstig; 38 procent rekent zich tot de rooms-katholieke kerk. Wat opvalt is dat de roomse kerk hier erg sober is. Het aantal evangelische kerkgenootschappen is de laatste jaren sterk toegenomen.
Volksgeloof
Daarnaast is er het Cubaanse volksgeloof, met de santéria als meest verbreide verschijningsvorm. Santeria is een mengelmoes van het katholicisme en de Yoruba-religie die de slaven uit Afrika meebrachten. Ze geloven in orishas, goden die in zee en in de bergen huizen. De rituelen dateren uit de achttiende eeuw en zijn bedoeld om de harmonie te herstellen. Soms gebeurt dat door het offeren van dieren.
Eten
De Cubaanse keuken is niet zo spectaculair en veel gerechten zijn overgenomen uit andere inspirerende keukens. Over het algemeen zie je weinig groenten in de gerechten, behalve zwarte bonen. Ook is men niet echt fan van specerijen. Doorgaans kun je kiezen uit varkensvlees, kip, rund of vis van de gril zonder toevoegingen als saus of kruiden. Kreeft is relatief goedkoop en je ziet dikwijls garnalen op het menu staan (niet wat wij in Holland gewend zijn) Er werd veel avocado geserveerd. De maaltijd wordt afgesloten met fruit en een kopje koffie.
Het ontbijt is doorgaans heel sober.
De prijs; ontbijt is ca 8, lunch of het diner 10 à 20. drankjes ca. CUC 2 à 4.
Drinken
Er is maar één merk cola (tucola), één merk 7up (Lemon) en één merk ‘Fanta’ (Orange). Het lokale drankje is Mate, een bijna puur rietsuikersap dat mierzoet is. Ook schenken ze echte limonade, gemaakt van verse citroen of limoen met veel suiker en ijs. Heerlijk verfrissend!
Voor bierliefhebbers zijn er twee opties: Bucanero en Cristal. Bucanero is het “zwaardere” biertje dat vaak bij toeristen in de smaak valt, terwijl Cubanen vooral het lichtere Cristal biertje drinken (dat vonden wij ook het lekkerste).
En dan is er natuurlijk de rum, waar Cuba beroemd om staat. Wie kent de Mojito cocktail niet? Maar ook de Daiquiri en Cuba Libre komen uit Cuba. Hoewel er ook cocktails van buiten Cuba worden geserveerd, wordt het hoofdbestanddeel vaak vervangen door rum. Jonge rum wordt meestal gebruikt om te mixen, terwijl oudere rum puur gedronken wordt. Cocktails zijn trouwens niet duur in Cuba; je betaalt er tussen de 1,5 en 3 CUC voor.
Koffie is op veel plekken te krijgen en vaak van goede kwaliteit. Let even op of er een espressomachine staat of dat het uit een thermoskan komt, want dat maakt nogal wat uit. Thee is verrassend moeilijk te vinden. Als ze al iets hebben, is het meestal alleen zwarte thee en soms kamille-thee.
En wie we zeker niet mogen vergeten in dit overzicht, is onze reisleider, Agustin. Een echte Cubaan met een verrassend goed Nederlands. Niemand had moeite met zijn uitspraak. Af en toe, vooral als hij aan het eind van de dag wat moe was, maakte hij hilarische uitspraken. Na een flinke tijd in de bus te hebben gezeten, zei hij bijvoorbeeld: “Het is tijd om de benen te strijken”, wat natuurlijk voor een lachsalvo zorgde. Hij vertelde ons op een aangename manier veel over zijn land, zonder langdradige verhalen. Als we ergens kort en bondig stopten, zei hij: “Op de lange rit in de bus ga ik jullie meer vertellen.” Dit viel goed in de groep.
En natuurlijk, de bus rijdt niet zonder chauffeur, Pablo. Hij heeft ons veilig door het land gereden, al hebben we wel eens even de billen samen geknepen als Agustin riep:
“Dat wordt een lekker soepje vanavond.”
Vul zelf maar in. Pablo was een zeer stevige rijder, laten we het daar maar op houden.
